پيشنهاد تبديل نام درياي خزر

در گزارش مرکز پژوهش هاي مجلس علت چنين پيشنهادي درخواست يکي از نمايندگان مجلس براي تعيين تکلي� �نام "پهنه آبي شمال ايران" ذکر و يادآوري شده که اين دريا جامعه بين المللي با عنوان �Caspian Sea� و در �کشورهاي عربي با عنوان "بحرالقزوين" شناخته مي شود.

مركز پژوهش ها در ادامه گزارش خود با طرح سوالاتي در مورد اينكه "دليل اين تنوع نام‌گذاري چيست؟" يا ��"اصلا كدام نام برازنده اين دريا و آيينه تمام نماي هويت تاريخي آن به دور از تعصبات تنگ‌نظرانه است، به �گونه‌اي كه اين پهنه آبي هم از آَش�تگي نامگذاري برهد و هم نام آن حاصل هويت تاريخي‌اش باشد؟" تاريخچه �کوتاهي از دوبار تغيير نام اين دريا در دوران جمهوري اسلامي ذکر و در عين حال تائيد کرده که در تاريخ �معاصر و در ميان ايرانيان اين دريا بيشتر از هرچيز با نام "درياي خزر" ناميده شده است.

‎‎سه نام در ده سال

پيش از اين در سال 1375 نيز مقامات جمهوري اسلامي بر اساس مصوبه هيئت وزيران، تلاش کردند تا نام پهنه �آبي شمال كشور از درياي خزر به درياي مازندران تغيير يابد اما در اواخر سال 1381 نام اين دريا مجددا به �درياي خزر تغيير يا�ت.

كميته تخصصي نام گذاري و يكسان‌سازي نام‌هاي جغرا�يايي ايران در تاريخ 30 دي سال 1381 طي بخشنامه‌اي �با امضاي محمدرضا عار�، معاون رئيس جمهور به تمام نهادهاي دولتي ابلاغ كرد كه "جهت جلوگيري از �هرگونه سوء ت�اهم احتمالي و جلوگيري از تشتت آرا در زمينه نام احتمالي پهنه آبي شمال كشور، از نام «خزر» �در داخل و از نام �Caspian� در متون خارجي قراردادها و معاهدات بين‌المللي است�اده شود". مرکز پژوهش هاي مجلس در گزارش خود چنين اقدامي را به منظور پرهيز از تكرار تجربه ناخوشايند ايران در �طي سال‌هاي اخير درباره نام خليج‌�ارس خوانده است.

در گزارش مرکز پژوهش هاي مجلس همچنين آمده که: "تصور عموم مردم نيز همواره بر اين بوده كه خزر �ترجمه �ارسي كلمه كاسپين است. از سوي ديگر، واژه خزر معمولا واژه‌اي �ارسي و �Caspian� واژه‌اي لاتين �انگاشته مي‌شود و اين در حالي است كه نه تنها اين تصورات كامل اشتباهند بلكه به نظر مي‌رسد آش�تگي نامگذاري �به آش�تگي در معناي نام و در نتيجه ناآشنايي با ريشه نام دريا نيز منتهي شده است".

‎‎ماجرا چيست؟‎

پيش از اين نيز محمد ميرتاج الدين، نماينده تبريز در سئوالي از وزير خارجه خواسته بود علت خزر ناميدن اين �دريا را توضيح دهد. وي در سئوال خود آورده بود: "در هيچ کدام از نام هاي قديمي نام خزر نبوده و از�‎ ‎دوره �قاجار اين نام مجعول و غير ايراني وارد اسناد از جمله قراردادهاي ننگين گلستان‎ ‎و ترکمنچاي شده است؛خزر �نامي است برگر�ته از قوم خزر که در بخش شمالي دريا ساکن‎ ‎شده اند و قومي غير ايراني و ستيزه جو ومهاجم �بودند و هر از گاهي به شهرهاي ايران و‎ ‎ارمنستان و آذربايجان که جزو قلمرو ايران بودند هجوم مي آوردند".

هنوز به طور دقيق معلوم نيست که منشاء تحرکات اخير و از جمله گزارش روز گذشته مرکز پژوهش هاي مجلس �براي تغيير نام "درياي خزر به کاسپين"، چون اظهارات عجيب منوچهر متکي در شمار امتيازاتي است که �ولاديمير پوتين در س�ر به تهران کسب کرده يا آنکه مقامات جمهوري اسلامي اخيرا پي برده اند که قوم خزر دين �يهودي داشته اند.

‎‎کرم به بيگانگان

به عقده بسياري از مطلعان، جناح حاکم با انگيزه هاي سياسي در حال آسيب رساني اساسي به تماميت ارضي و �هويت ايراني است.

اخبار غير رسمي که منابع عربي از احتمال عقب نشيني دولت ايران در مورد جزاير 3 گانه تنب کوچک، تنب �بزرگ و ابوموسي انتشار داده اند و حضور خودخوانده محود احمدي نژاد در اجلاس کشورهاي همکاري عربي �خليج �ارس نمونه هايي از اين موارد هستند.

نمونه هاي آشکارتر، پيشنهاد سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي براي تغيير نام "خليج �ارس" به "خليج �دوستي" است.

اگر چه سخنگوي وزارت خارجه مدتي بعد اعلام کرد که منظور جليلي اين بوده که "خليج �ارس، محلي براي �دوستي و�‎ ‎آرامش دولت هاي منطقه است" اما خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي ـ ايرنا ـ در تاريخ 9 دي ماه 86 �در تيتر خبر مربوط به ديدار جليلي با يوس� بن علوي وزير امورخارجه عمان نوشته: " جليلي، عنوان « خليج �دوستي» نگاه راهبردي ايران است".

در همان روز خبرگزاري جمهوري اسلامي خبر ديگري را نيز به نقل از منوچهر متکي مخابره کرد. متکي �دراظهاراتي که واکنش هاي من�ي بسياري را برانگيخت در خصوص سهم ايران از درياي "خزر" گ�ته بود: "سهم �ايران از اين دريا‎ ‎هيچ گاه ‪50 ‬درصد نبوده است و اين رقم نه منطقي‌است و نه قراردادي درباره آن وجود‎ ‎داشته �است".

اظهارات وزير خارجه حتي اعتراض هيات مذاکره کننده ايران در مورد تعيين رژيم حقوقي درياي خزر را هم به �دنبال داشت.

وقتي چنده�ته قبل جلال طالباني اعلام کرد که قرار داد 1975 الجزاير ميان شاه سابق ايران و صدام حسين منعقد �شده و نه بين جمهوري اسلامي و جمهوري عراق، ن�س ها براي چند روز در سينه حبس شد اما محمود احمدي �نژاد �رداي آن روز وقتي در برابر سئوال خبرنگاران قرار گر�ت گ�ت بعدا در اين مورد اظهار نظر مي کند.

جديدترين خبر در مورد امتيازات ارضي و اقتصادي هم روز گذشته از سوي سايت غير رسمي دولت منتشر شد. �سايت رجا نيوز ديروز در خبري با عنوان "ادعاي عجيب وزير خارجه کويت در بازگشت از تهران" گزارش داد �که: "شيخ‎ ‎محمد الصباح كه ه�ته گذشته به تهران س�ر كرده بود، در گزارشي به كميسيون امور خارجه‎ ‎مجلس �كويت درخصوص مذاكرات با مقامات ايراني اعلام کرد ايراني ها آمادگي خود را براي‎ ‎كوتاه آمدن در مساله �لات �قاره اعلام كرده اند.وي پس از اين نشست در گ�تگو با خبرنگاران روابط دو‎ ‎جانبه كويت با ايران را راهبردي و �بسيار تأثير گذار در تحولات منطقه‎ ‎دانست".

اگرچه حاميان دولت از اينکه وزير خارجه کويت در بازگشت از س�ر تهران در مورد عقب نشيني ايران از ��"مساله �لات قاره و ذخاير عظيم ميدان ن�تي آرش در خليج �ارس" ابراز تعجب کرده اند، اما به نظر مي رسد اين �روزها ديگر تعجبي ندارد که خيلي از ديپلمات ها با دستاني پر از تهران باز مي گردند.