دموکراسی

دموكراسي از واژه يوناني دموس ( يعني خلق ، مردم) و كراتوس ( يعني حاكميت، قدرت) مشتق است. دموكراسي يكي از انواع حاكميت بوده و وجه مشخص آن اعلام رسمي اصل تبعيت اقليت از اكثريت و به رسميت شناختن آزادي و حقوق مساوي ا�راد و شهروندان است دموکراسی از زمانی که پریکلس ، آن را «حكومت مردم» تعري� كرد، تا امروز كه در مجامع مختل� نظريه پردازي غرب به ويژه امريكا، تحكيم و گسترش آن كار اساسی و تخصصي دولت معر�ي مي شود، تحولات زيادي داشته است.

دموکراسی را نمیتوان جدا از شرایط اقتصادی و اجتماعی زندگی بررسی کرد،باید وضع واقعی و عملی جامعه را در نظر داشت. در واقع هر دموکراسی به مثابه شکلی از سازمان سیاسی اجتماع، در تحلیل آخرین به شیوه تولید معینی خدمت می کند و توسط آن تعیین میشود.

مضمون و شكل دموكراسي در طول تاريخ تكامل حاصل كرده و همواره و كاملا وابسته به �رماسيون اجتماعي ـ اقتصادي مربوطه بوده است. پس دموکراسی چیسـت ؟
یا دموکراسی حکومت نمایندکان مرد م است؟ آزادی
آزادي (آزادي بيان، مطبوعات، احزاب و تجمعات)؛ قانونیت؛ مشاركت؛
هرگاه پنچ اصل بالا در حيات سياسي شهروندان یک جامعه عملآ وجود داشته باشد میتوان ازموجودیت دموکراسی در آن جامعه حر� زد .به بیان دیگر جوامع �اقد نهاد های آزاد قضاوت مردم هرگز نمیتوانند سخن از دموکراسی بزنند؛ اگر ادعای هم بکنند دروغی بیش نیست.
برخي از مت�كران، دموكراسي را امكان نصب، نقد و عزل مسالمت آميز (بدون خصومت و خون ريزي) حاكمان تعري� كرده اند. اين تعري�، تعري� واضحي است، که در اين تعري� هم پنج عنصر مذكورپوشش یا�ته است. در اين رويكرد سياسي به دموكراسي، جابه جايي مسالمت آميز قدرت و محدود شدن قدرت به خواست و اراده و مصالح عامه مطرح است، نه تعري� كليشه اي و انتزاعي آبراهام لينكلن كه دموكراسي را «حكومت مردم بر مردم توسط مردم» مي دانست؛ زيرا اين تعري� در تاريخ تنها در يونان باستان و دموكراسي مستقيم آتنی معنا داشت و با جغرا�ياي سياسي امروزي سازگار نيست و امكان تحقق آن وجود ندارد . امروز هرگاه از دموكراسي سخن مي گوييم، آموزه هاي زيادي خودنمايي مي كند؛ آموزه هايي از قبيل: قدرت محدود و مقيد حاكمان، میعادی بودن قدرت مداری، انتخابات آزاد، آزادي هاي اجتماعي، ت�كيك قوا وتامین استقلالیت قوه قضائيه ، قانون مداري .(6)

پي نوشت ها:
1. کارل پاپر، درس های این قرن، 1977
2. بهرام محبي، قانون آزادي، حكومت جمهوري و صلح جاودان (نگاهي به �لس�ه سياسي ايمانوئل كانت)، سايت اينترنتي ايران امروز به نشانيIRANEMROOZ.DE ، مورخ 8/8/82.
3 . كارل پوپر، جامعه باز و دشمنان آن، ترجمه عزت الله �ولادوند (تهران، خوارزمي 1364ـ 1369).
4 .رامين جهانبگلو، ت�اوت و تساهل، (تهران، مركز، 1380).
5 . حسين بشيريه، درس هاي دموكراسي براي همه (مباني علم سياست)، (تهران: مؤسسه پژوهشي نگاه معاصر، 1380)، ص 33 و ص 34.
6 . امیر دبیری، دموکراسی ازنظرکارلپویر، روزنامه همشهری8/11/82.